Pokrowiec z gumką świetnie sprawdza się na materacu, siedzisku, pufie, desce do prasowania czy poduszce o nietypowym rozmiarze. W tym poradniku pokazuję, jak uszyć pokrowiec z gumką, dobrać materiał, obliczyć wymiary, przygotować narożniki i wszyć gumkę tak, aby całość dobrze przylegała, ale nie marszczyła się nadmiernie.
Najważniejsze zasady dobrego dopasowania pokrowca
- Zmierz długość, szerokość i wysokość przedmiotu, a także zaplanuj zakładkę pod spodem.
- Do wymiarów dodaj zwykle 6-12 cm zakładki oraz około 1,5 cm zapasu na szew.
- Na początek wybierz tkaninę stabilną, na przykład bawełnę, panamę albo średniej grubości len.
- Długość gumki ustal na poziomie około 75-85% obwodu tunelu, a potem sprawdź dopasowanie na przymiarce.
- Najbardziej uniwersalna metoda to gumka w tunelu, ponieważ można ją później skrócić lub wymienić.
Dobierz materiał i dokładnie zmierz przedmiot
Najwięcej problemów z pokrowcem wynika nie z samego szycia, lecz z niedokładnych pomiarów. Ja zawsze mierzę przedmiot w kilku miejscach, bo materac lub gąbka potrafią mieć lekko zaokrąglone albo nierówne krawędzie. Zapisz długość, szerokość i wysokość boku, a potem zdecyduj, jak głęboko materiał ma zachodzić pod spód.
Do większości domowych projektów dobrze pasuje bawełna pościelowa, panama, płótno, len z domieszką bawełny albo tkanina tapicerska o średniej gramaturze. Na pokrowiec na materac wybierz materiał miękki i możliwy do prania, a na siedzisko lub mebel ogrodowy coś mocniejszego. Jersey i dzianiny są elastyczne, ale dla osoby początkującej bywają trudniejsze w prowadzeniu.
| Zastosowanie | Dobry wybór | Na co uważać |
|---|---|---|
| Materac lub poduszka | Bawełna, kora, jersey, frotte | Materiał powinien tolerować częste pranie |
| Siedzisko krzesła | Panama, len z domieszką, tkanina dekoracyjna | Zbyt śliska tkanina może się przesuwać |
| Deska do prasowania | Bawełna, tkanina z warstwą termoizolacyjną | Sprawdź odporność materiału na temperaturę |
| Meble ogrodowe | Kodura lub mocna tkanina outdoorowa | Sztywny materiał wymaga mocnej igły i nici |
Jeśli tkanina ma być prana, przed krojeniem wypierz ją i wyprasuj. Ten prosty krok ogranicza ryzyko, że gotowy pokrowiec skurczy się po pierwszym praniu. Do pracy przygotuj także gumkę o szerokości 0,7-1,5 cm, nożyczki, centymetr, szpilki lub klipsy, kredę krawiecką i maszynę z prostym ściegiem.
Oblicz wymiary wykroju bez zgadywania
Najprostszy krój powstaje z jednego dużego prostokąta z wyciętymi narożnikami. Sprawdza się przy materacach, płaskich poduszkach, siedziskach i deskach do prasowania. Potrzebujesz trzech dodatkowych wartości: wysokości boku D, zakładki pod spodem Z oraz zapasu na szew SA.
Wymiary prostokąta oblicz tak:
- długość wykroju = długość przedmiotu + 2 × (D + Z + SA),
- szerokość wykroju = szerokość przedmiotu + 2 × (D + Z + SA),
- bok wycinanego narożnika = D + Z + SA.
Przykład dla siedziska o wymiarach 60 × 40 cm, grubości 5 cm, zakładce 8 cm i zapasie 1,5 cm wygląda następująco. Wytnij prostokąt o wymiarach 89 × 69 cm, a z każdego narożnika wytnij kwadrat o boku 14,5 cm. Po zszyciu boków powstanie forma przypominająca płytkie pudełko.
Zakładka pod spodem nie powinna być przesadnie duża. 6-8 cm wystarczy przy lekkich poduszkach i siedziskach, natomiast przy materacu lub miękkiej gąbce bezpieczniej zaplanować 10-12 cm. Zbyt mały zapas utrudni założenie pokrowca, a zbyt duży może powodować niepotrzebne marszczenie.
Przygotuj narożniki i zszyj podstawową formę
Po przeniesieniu wymiarów na lewą stronę materiału zaznacz narożniki kredą. Wytnij wszystkie cztery kwadraty możliwie dokładnie, ponieważ nawet różnica 1 cm może sprawić, że jeden bok będzie krótszy od pozostałych. Przy dużym pokrowcu dobrze jest najpierw złożyć materiał na pół i sprawdzić, czy oznaczenia są symetryczne.
- Wytnij prostokąt zgodnie z obliczeniami.
- Wytnij cztery narożne kwadraty.
- Złóż brzegi każdego wycięcia prawą stroną do prawej.
- Spnij i zszyj narożniki ściegiem prostym.
- Obrzuć zapasy owerlokiem, zygzakiem albo gęstym ściegiem.
- Przymierz formę na przedmiocie przed wykonaniem tunelu.
Do zwykłej bawełny używam ściegu prostego o długości około 2,5-3 mm. W miejscach mocno obciążonych, szczególnie przy siedzisku, warto przeszyć początek i koniec szwu oraz dodatkowo wzmocnić narożniki. Na tym etapie nie skracaj jeszcze gumki. Najpierw sprawdź, czy pokrowiec swobodnie wchodzi na przedmiot.
Wszyj gumkę w tunelu krok po kroku
Tunel jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem dla początkujących. Gumka pozostaje ukryta, nie ociera skóry i można ją później wymienić bez rozpruwania całego pokrowca.
- Podwiń dolną krawędź na około 1,5 cm i zaprasuj.
- Zawiń ją ponownie tak, aby powstał tunel szerszy od gumki o 3-5 mm.
- Przeszyj tunel dookoła, zostawiając otwór o szerokości około 3 cm.
- Zmierz obwód gotowego tunelu miękkim centymetrem.
- Przytnij gumkę do około 75-85% tego obwodu.
- Przeciągnij gumkę agrafką, połącz jej końce i zaszyj.
- Zamknij otwór w tunelu, a gumkę równomiernie rozprowadź.
Jeśli obwód tunelu wynosi 300 cm, zacznij od gumki długości około 225-255 cm. Przy śliskim materiale albo lekkim pokrowcu wybierz dłuższy odcinek, a przy ciężkiej tkaninie i miękkim materacu krótszy. Nie kieruj się wyłącznie wzorem, bo różne gumki mają różną rozciągliwość.
Przed zamknięciem tunelu zrób próbę. Załóż pokrowiec, sprawdź, czy nie zsuwa się podczas użytkowania, ale też czy nie wymaga siłowego naciągania. Zbyt mocno napięta gumka może marszczyć materiał i z czasem deformować szwy.
Przeczytaj również: Frizea po przekwitnięciu - co zrobić z odrostami?
Alternatywa dla tunelu
Gumkę można także przyszyć bezpośrednio do lewej strony materiału ściegiem zygzakowatym. Podziel krawędź i gumkę na cztery równe części, przypnij je w punktach, a potem rozciągaj gumkę między oznaczeniami podczas szycia. Ta metoda jest szybsza, ale gumka pozostaje widoczna i trudniej ją później wymienić.
Przy bardzo miękkiej gąbce przydatne bywają krótkie odcinki gumki wszyte tylko w narożnikach. Trzymają pokrowiec na miejscu bez mocnego ściągania całego obwodu. To dobre rozwiązanie wtedy, gdy pełny tunel powoduje zbyt duże marszczenie.
Sprawdź dopasowanie i popraw typowe błędy
Najczęstszy błąd to szycie według wymiaru górnej powierzchni bez uwzględnienia grubości przedmiotu. Pokrowiec może wtedy wyglądać dobrze na płasko, ale nie obejmie boków. Drugim problemem jest brak zapasu na szew, przez co po zszyciu forma robi się zauważalnie mniejsza.
- Pokrowiec zsuwa się - skróć gumkę o 5-10 cm albo dodaj krótkie odcinki gumki w narożnikach.
- Materiał mocno się marszczy - użyj dłuższej gumki lub szerszej, stabilniejszej tkaniny.
- Pokrowiec trudno założyć - zwiększ zakładkę pod spodem i sprawdź, czy gumka nie jest zbyt krótka.
- Narożniki odstają - zmierz wysokość boków ponownie i skontroluj, czy wszystkie kwadraty były równe.
- Gumka skręca się w tunelu - zszyj ją szerokim prostokątem i rozprowadź przed zamknięciem otworu.
Przy pierwszym projekcie nie skracaj materiału „na styk”. Lepiej zostawić dodatkowe 2-3 cm i skorygować pokrowiec po przymiarce. W szyciu domowym taka poprawka zajmuje chwilę, a ratuje przed wyrzuceniem całego wykroju.
Gotowy pokrowiec pierz zgodnie z wymaganiami tkaniny. Jeśli będzie często zdejmowany, zadbaj o wzmocnione szwy narożne i nie przesadzaj z temperaturą prania, bo nawet dobrze dopasowana gumka może stracić sprężystość.
Mały test przed cięciem oszczędza dużo materiału
Zanim przetniesz drogą tkaninę, przygotuj miniaturową próbkę z podobnego materiału. Wystarczy prostokąt z jednym narożnikiem i kawałkiem tunelu. Sprawdzisz dzięki temu, czy wybrana igła, długość ściegu i szerokość kanału pasują do gumki.
Jeżeli pokrowiec ma nietypowy kształt, zaokrąglone rogi albo dużo przeszyć, zrób najpierw szablon z papieru lub starego prześcieradła. Przymiarka przed ostatecznym szyciem daje większą pewność niż najbardziej szczegółowe obliczenia, a przy okazji pozwala twórczo wykorzystać materiały, które już masz w domu.
